Uit elke brief voor nu wordt een citaat gepubliceerd, met vermelding van de voornaam of aanspreking van de overledene.

Une citation est extraite de chaque lettre pour maintenant pour être publiée, avec la mention du prénom ou l'appellation du défunt.

From all our ‘letters for now’ we publish a quote, anonymously. We only state the dead person’s name or the name this person was known by.

Alles wat ik dacht te weten, voelen, zijn - was niet meer, net als jullie. Jullie afgeven voelde alsof ik werd uitgebeend. Razendsnel opengesneden en meedogenloos van al mijn organen ontdaan. Terug opgevuld met ontzetting, verdriet en veel leegte.

Soms overvalt de zwaarte me, maar mijn eigen veerkracht verwonderd me vaak.

Ik vertrouw het leven voor geen haar. Zoveel verlies wil ik niet meer meemaken, maar ik besef dat controle een illusie is.

(uit: brief aan lieve papa en Lien)

Ik hoor je gedachten en flarden van je stem. Ik voel je warmte en je tederheid in tal van muziekstukken met saxofoon.

De puurheid van jouw kracht is als een deken van warme troost over de dagen. Tranen komen moeilijk...

(uit: brief aan Tom) 

Ik mis mijn vriendin in jou.

Mijn familie in jou.

Mijn maatje dat me door en door kende, van toen tot je stierf.
Je was me in zoveel dingen voor. Je koos, ondanks alles, vaak de positieve kant. Tot vandaag blijf je een voorbeeld voor me. Ik herken mezelf in de dingen waar jij tegenaan liep, alsof jij me nog steeds een spiegel voorhoudt.
Soms voel ik dat ik wil leven voor twee - voor jou én voor mij.

We kunnen niet genoeg dansen. Niet genoeg leven.

Dat besef ik dankzij jou.

(uit: brief aan lieve Ines, lieve zussie)

We zoeken en vinden soms niet... jouw naam blijft onze wegwijs. Je leeft verder bij ons en in ons. Jouw kracht duwt ons verder. Je blijft de schitterende parel aan onze gezinsketting.

We staan met onze blote voetjes in onze gevoelens. De dood heeft ons geleerd om naar binnen te kijken.

De dood heeft onze emoties vrij spel gegeven.

Waardoor onze ketting mooi aansluit om jouw parel te dragen.

(uit: brief aan Elias, mijn zoon)

De tijd tikt verder, ik wandel verder, ik doe de dingen die ik altijd heb gedaan, maar er gaat geen dag voorbij zonder dat ik aan je denk. Er is altijd wel iet dat mij aan jou doet denken, iets grappigs of iets verdrietigs zoals het tafeleel van de oude man in de rolstoel tijdens mijn wandeling.

Mama en ik proberen troost te putten uit de gedachte dat je nu over je lijden heen bent, dat je niet langere wordt gekweld door herinneringen aan een ongelukkige jeugd en in de laatste paar jaren van jouw leven door de gevolgen van het herseninfarct. Ik hoop dat de zon in het hiernamaals voor je zal schijnen, dat je er de innerlijke rust hebt gevonden waar je in het aardse leven naar op zoek was.

(uit: brief aan lieve paatje)

Al 12 jaar ben je niet meer bij me, om me te troosten, mij te beroeren, trots op mij te zijn, mij te verwennen en met mij te lachen. Maar toch, de hoeveelheid liefde en vertrouwen die jij mij gegeven hebt, daar kan ik nog lang op leven.

(uit: brief aan lieve mama)

Ik heb nooit de kans gekregen om te zeggen dat ik van je hield. Je was altijd in mijn gedachten ook zelfs voor dat ik je had ontmoet. Toen ik te weten kwam dat mijn opa toch niet mijn biologische opa was, was ik in volle moed en heel verrast om jou te ontmoeten.

(uit: brief aan mijn liefste opa)

Gelukkig is de donkere periode al even achter de rug.

Deniz is 14, hoe groter hij wordt, hoe meer ik jou zie in hem. Ik vertel hem dat ook. Hij wordt blij als andere mensen zeggen dat hij op jou lijkt.

Je had gezegd dat je hem graag zou zien opgroeien, maar het mocht niet zijn. Ik heb mijn belofte gehouden, Ferhat.

(uit: brief aan liefste Ferhat)

Ik voel geen band met jou en zou dit toch wel graag anders hebben.

Ik geloof dat als er iemand overlijdt, die je gekend hebt je nog connectie kan voelen, en de overledene verder in je kan leven. Ik heb geen herinneringen aan jou, jij bent voor mij nog steeds een vreemde, jij hebt voor mij nooit bestaan.

Ik doe je denkelijk onrecht aan om je geen plaats te geven in mijn leven. Ik zou het anders willen, maar weet niet hoe ik dat kan doen. Je blijft voor mij de grote afwezige.

Wat jou betreft, ervaar ik eigenlijk een grote leegte. 

Ik zou jou graag een plaats geven, ik zou jou graag willen zien, ik zou jou graag gekend hebben. 

(uit: brief aan vake)

Urenlang praatten we in de kleine kamer die we deelden. We waren elkaars steun.

Ik kom dikwijls voorbij het huis waar je woonde en kijk dan telkens naar boven.
Het doet goed te zien dat jouw plekje bewoond wordt.

Maar weet je broer, jij stapte dan wel uit het leven, maar uit mijn hart kan jij nooit stappen. Daarvoor gaf je mij te veel. Ik draag je mee met een lach en een traan tot wij elkaar later terug ontmoeten.

Jouw warme steun en liefde omhullen me nog elke dag. 

(uit: brief aan lieve broer, lieve jij)

Vreemd hoe gemis erger wordt. 

Is het dan vreemd dat ik nu pas kan huilen?

Wat me wel troost, is het idee dat jij nu 'sterrenstof' bent. Jouw atomen zijn opgenomen in een groot geheel. En daar kom ik je misschien wel tegen.

(uit: brief aan papa)

Hoe vertel je iemand van wie je houdt dat je kerst haat?

Dat je geen lichtjes wil, ze doorbreken nooit het duister dat er is sinds je ging.

Hoe vertel ik dat na al die jaren ik nog steeds dat kleine kind ben dat geen cadeautjes wil? Gewoon een veilige haven om thuis te komen zoals bij jou.

(uit: brief aan mam)

Er gaat niets van mijn broers verloren...

Levendig en bruisend kom ik ze weer tegen.

(uit: brief aan mijn broers)

Ik mis mijn mama die ik 4 jaar terug ben verloren.

(uit: brief aan Mommy)

Jij was zo gelukkig of zo hebben wij dat toch ervaren. Nooit heb ik enig vermoeden gehad dat er achter die schaterlach donkere gedachten zaten. Wat heb ik me daar in vergist. 

Wat missen we je ongelofelijk hard. Elke dag staat in het teken van jou. Jouw naam wordt elke dag vernoemd.

Als ik nu ergens een vlinder zie, denk ik steeds aan jou. Spreid je vleugels nu maar en vlieg voor altijd als een vlinder met ons mee.

(uit: brief aan lieve, lieve Margot)

Je grote gevulde boekenkast zie ik nog in gedachten, ook al werd dit inmiddels leeg gemaakt, de inhoud uitgedeeld of opgeslagen.

Je hield zo van lezen én van bloemen.

Je leeft verder in je zoon en in je kleinkinderen en ook in mijn gedachten.

(uit: brief aan lieve Susanne)

Ik denk aan jou, echt elke dag.

Soms kijk ik naar de sterren dan fluister ik zacht: "Ik hou van jou."

(uit: brief aan lieve opa)

Ik heb u een paar jaar geleden al willen schrijven, maar ik kon het niet. Het ging te moeilijk. Misschien ook omdat ik er toen zelf nog zo mee worstelde dat mijn leven niet loopt volgens de gebaande wegen.

De moeilijkste dingen in het leven zijn om mensen die ge graag ziet en die u graag gelukkig zien verdriet te doen omdat het gewoon heel moeilijk gaat. Ik denk dat wij zo dicht bij elkaar stonden dat het nooit gelukt is om dat te zeggen. Voor die momenten waren er de knuffels die de woorden overbruggen. Ik mis die warmte van uw lijf, van het tegen de boezem gedrukt te worden. Ik mis u.

De oprechte interesse in andere mensen, het graag zijn met andere mensen, de existentiële vragen rond het leven en de dood - in de gesprekken die ik doe denk ik vaak aan u. Ge zijt nooit ver weg.

Uw warmte en liefde draag ik heel mijn leven mee. 

(uit: brief aan liefste bomma)

Het is tijd dat ik je naar de overkant laat vertrekken. Het is tijd dat ik je loslaat. Het is tijd voor rust, sereniteit en levenskracht. Je bent voor altijd in mijn hart!

(uit: brief aan lieve bolle)

Ik weet niet of je ooit hebt beseft wat een prachtig voorbeeld je voor ons was. 

Je gaf ons levenswijsheid, maar vooral: nooit opgeven

(uit: brief aan lieve papa)

Nu heb ik geen ouders meer. Ik ben fier op jullie. Bedankt om mij zo mooie waarden mee te geven in het leven.

Mijn geluk was jullie geluk.

Dat ik op mijn 50 ste verjaardag nog een huwelijksaanzoek zou doen, dat had je zelf ook niet verwacht.

Dat we een maand geleden nog samen op de dansvloer zouden staan op het huwelijksfeest, daar ben ik zeer dankbaar voor.

De laatste dag besefte je het, bedankt voor alles zei je aan ons, ik heb niemand gekwetst, het leven was mooi geweest... 

(uit: brief aan papa)

Julie worden gemist en wat is er nood aan troost.

Knuffel, babbel, kus, kwispel.

We should meet in another life.

We should meet in the air.

Me and you.

(uit: brief aan papa, mama, en Jitske)

Ik deed wat ik kon voor jou, soms zelfs tot een punt waar ik dacht ik kan niet meer... maar we sloegen ons er altijd weer door. Ik voel mij zo eenzaam en alleen... en ik kon je dat vertellen, jij begreep mij.

Elke dag vraag ik me af of ik genoeg voor je gedaan heb, of ik het anders moest gedaan hebben, ik weet het niet, ik zal altijd met het schuldgevoel blijven zitten dat je laatste levensjaar een heel ongelukkige tijd was.

(uit: brief aan papa)

Ik werd jouw blik op de wereld van een jong meisje door de brieven die we naar elkaar begonnen te schrijven, jouw uitlaatklep over de dingen waar je mee worstelde. 

Zelfs al kenden we elkaar kort, maar jij bracht iets bij mij teweeg. Nog steeds. 

Zo anders dan toen weet ik nu dat verdriet zijn eigen weg gaat en soms op je schouder tikt als je het niet verwacht.

Ik probeer dat ook zo uit te dragen naar anderen.

(uit: brief aan Ann)

Ik hoop dat je nu gelukkig bent, op die plek die niemand kent!

Ik hoor je stem, ik zie je lach, waar is die al die tijd gebleven?

Steeds een beetje verder ben je nu weg van mij, ik draag je in mijn hart, denk elke dag aan jou, omdat ik jou zo verschrikkelijk mis!

(uit: brief aan topkerel, lieve broer)

Je hebt niet geleden en zoals je zelf zei: als je dood bent weet je het toch niet. Toch is de klap traumatisch voor ons gezin geweest. Je werd doodgezwegen thuis en op alle 1 november's als de familie samen komt. 

Ik zat heel diep na je dood, maar Mia was de redding.

Je zit in mijn hart broer en je reed al meer dan een miljoen km's mee naast mij op de passagiersstoel. Soms zie ik je daar zitten en praten we?

Ik voel je het dichtst in de pure, wilde natuur en deel die mooie momenten met jou. Op die momenten heb ik rust in mijn hoofd en hoef ik niet 'te vluchten' voor een rouwproces.

Zolang ik aan je denk zal je verder blijven leven want ik heb nog steeds een broer die verder leeft in mijn hart.

Verliezen wat je graag ziet doet altijd pijn.

(uit: brief aan Frederiek, Fred, Fré mijn kleine broer)

Er zijn momenten dat het me plots overvalt dat het echt is. Afscheid nemen van jou was intens. 

Ik vraag me af waar je bent. Soms denk ik, hoop ik dat er een leven is na de dood.

Ik hou je dichtbij door tegen je te praten, tegen jou goedemorgen en slaapwel te zeggen, te delen over dagdagelijkse dingen.

Jouw afscheid bracht ons hele gezin dichter bij elkaar. 

Ik vind het gemakkelijker om trouw te zijn aan mezelf en grenzen te voelen en daarover te communiceren.
Ik ben mezelf.

Je mag ook op je beide oren slapen. We dragen samen zorg voor mama!

(uit: brief aan papa)

We zijn je niet in 1 klap verloren, maar stukje voor stukje moesten we je loslaten.
Ik wil je nog zoveel zeggen, maar woorden schieten tekort.

Dankjewel dat je in stilte nog zoveel zegt.

Jouw liefde blijft mijn kompas in alles wat ik doe.

(uit: brief aan liefste meme)

"Zij gaat een wereldreiziger worden", zei hij. In de jaren die volgden bleek hij gelijk te hebben.

Maar als ik dan weer foto's van je ontvang met de mooiste natuur en al het water om je heen waar je naar hartenlust kan duiken en surfen, dan zie ik een gelukkige dochter met een ongelofelijke mooie glimlach en met ogen die glinsteren.

(uit: brief aan allerliefste dochter, Inès, (Nes, Mie, want zoveel bijnamen heb je)

Jij was een fundering, zoals een huis. Het huis dat je solide bij elkaar hield, ondanks je eigen moeilijkheden.

Je verdween, de fundering verdween, ik verdween een groot stuk mee.

Ik heb veel angsten overwonnen, sta waar ik wil staan en herken zoveel van jou in mezelf.

Toen ik je verloor en achterbleef met 100 vragen en niemand mij kon of leek te helpen, beloofde ik dat ik dat nooit meer wou meemaken. 

(uit: brief aan liefste opa)

... jij niet, jij leefde naar jouw talenten en kansen. Lachen, dansen, vrolijk, strijdlustig (soms ook zelf radicaal in vriendschappen maar altijd bereid tot dialoog als dat mogelijk was).

Jij ging vooruit. Dat bewonder ik in jou. 
Ik wil nog zoveel met je bespreken. Het is alsof onze vriendschap na je dood pas echt helemaal ontwikkelt. 

Ik moet mezelf nog leren vergeven of kan ik het nooit aanvaarden dat je nu al weg bent.

Maar ik moet leven. Jij moedigt ons aan met je luid enthousiasme.

(uit: brief aan liefste Eveline)

Sommige mensen wandelen zomaar je leven binnen, 

heel zachtjes, bijna ongemerkt,

en voor je het weet, hebben ze een plek gevonden...

tussen de dagen, in je huis, in je hart.

Langzaam worden ze familie,

deel van je bestaan,

van elk verjaardagsfeest, elke nieuwe stap,

elk lachje, elke traan.

(uit: brief aan mijn lieveling, mijn maatje)

We hebben samen zoveel meegemaakt, zoveel mooie herinneringen... maar spijtig genoeg ook minder mooie...

We hoefden niet veel te vertellen om mekaar te begrijpen, we kenden mekaar door en door.... we zochten troost bij elkaar, ik voelde me veilig bij jou...

Ik hoop dat ik de kracht vind om de draad opnieuw op te nemen.

(uit: brief aan allerallerliefste moeketje)

Ik ben dankbaar dat ik bij je was, dat we samen waren, dat je me zei: "Ik zie je graag!", dat ik je hand kon vasthouden, je laatste zucht kon horen, voelen en ervaren, het was hard.

Alles gaat door en het is verdomme moeilijk om het alleen te moeten doen.

Ik ben dankbaar voor onze mooie momenten samen.

(uit: brief aan lieve mama)

Wat was het lekker warm op je schoot en tussen je armen. Ik was nog klein, maar jij zag mij. Het doelloos kleuren om nooit te vergeten, het werd een moment van liefdevol samen...
Als klein meid kon ik het niet vatten dat ik jou nooit meer zou zien...
Jij die me zag is verdwenen.

(uit: brief aan lieve, warme nonkel)

Al zoveel jaren dat wij allemaal veel verdriet hebben dat je de levensloop van je kinderen moet missen, de geboorte van je 3 kleinkinderen. 
Ik was verteerd door verdriet omdat ik een schuldgevoel had omdat we steeds ergernis bij elkaar opriepen en ons niet meer konden openstellen voor elkaar.

Ik hoorde dat je me graag zag, zo erg dat ik dat niet kon voelen.

(uit: brief aan beste Luc)

Gelukkig zijn jullie nu echt erkend als ons eerstgeboren kindjes. Jullie zijn geregistreerd: officieel en in het sterrenregister! Vanaf dan konden wij over jullie praten en beginnen rouwen. Jullie horen bij ons gezin!

Trots dat jullie ons mama en papa gemaakt hebben. Nu zwijgen we niet meer... 

Willen jullie dicht bij ons blijven... in ons hart hebben jullie al een plekje... maar willen jullie ook op onze schouders rusten?

(uit: brief aan lieve, kleine jongens, lieve Jonas en lieve Mattias)

Je hebt me voor het eerst de liefde laten voelen. Ik hoop dat er in de toekomst weer iemand zo naar me kijkt als jij.

Ik dacht dus ook dat ik je had losgelaten, dat bleek niet het geval. Ik neem je voor altijd mee in mijn hart. 

(uit: brief aan lieve Hilbert)

Ik heb zo een innerlijk groot verlangen, steeds gevoeld en zo een onvermogen om me geliefd te weten.
Ik ben zo verdomd kwaad op je, je hebt me zoveel pijn gedaan met je hatelijkheid, je hardheid, je afgesneden zijn, je onvermogen om zelf lief te hebben. 

Ik ben trots op mezelf dat ik er kan zijn voor mijn kinderen en ik hoop dat het me ook lukt om vrouw te mogen zijn en niet de rest van mijn leven alleen te moeten zijn.

(uit: brief aan mama)

Ik mis mijn leven in Oekraïne.
Ik mis de zon.

(uit: brief aan jou)

Ik mis mijn papa, hij is dood. Ook mis ik mijn moeder. Ik heb haar 9 jaar niet gezien.

Ook mis ik mijn broer.
Ook mis ik mijn zus.

(uit: brief aan mijn familie)

Ik mis mijn papa. Hij is dood.
(uit: brief aan mijn familie)

Ik mis mijn broer.

Ik mis mijn papa.

(uit: brief aan mijn familie)

Ik heb al een aantal mensen verloren in mijn leven. De belangrijkste persoon toen ik nog vrij jong was.

Het is nu al zo lang geleden dat ik niet meer kan zeggen dat ik haar als persoon mis. Ik herinner me haar niet zo goed. 

Maar na haar overlijden was ons gezin minder gezellig en hingen de 7 broers en zussen minder aan elkaar.

(uit: brief aan jullie)

Ik mis familie: mijn papa, mijn mama zijn dood. 

(uit: brief aan jullie). 

Ik mis de tijd dat ik van een meisje hield, maar geen geschikte toekomst kon creëren om haar te beschermen. Ik mis de verspilde tijd omdat ik anders had kunnen handelen. 

Verspil nooit tijd.

(uit: brief aan jou)

Ik mis de familie, de bergen in mijn land.

(uit: brief aan mijn familie)

Ik mis vrienden die hun leven verloren door de oorlog.

Ik mis mijn klasgenoten.

Ik mis mijn land.

Ik mis de vrede.

(uit: brief aan jou)

Spijtig genoeg hebben we niet zoveel tijd samen gehad, zoals de meeste andere dochters met hun vader. Echt over emoties praten hebben we ook nooit echt gedaan.

Ik heb je een keer in mijn dromen gezien, maar kreeg geen antwoord over hoe het leven voor je nu is. 

Ik denk dat we niet veel woorden nodig hebben om een connectie te voelen.

Als jij me nu eens tekens zou kunnen geven, zodat. ik je zou kunnen terug vinden...

(uit: brief aan papa)

Je was een man van weinig woorden, altijd goedgezind en hield niet van te veel poespas rondom jou.

Je gezin, je vrouw, kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen... daar leefde je voor.

Ik lijk op jou papa, hoor ik wel eens vaker. Dat is het mooiste compliment dat ze mij kunnen geven.

Zo weet ik dat je nog een stukje voort leeft in mij.

Bedankt dat je mijn zorgzame papa was.

(uit: brief aan lieve papa)

"Ik mis mijn mama". 

Ik never say that. It somehow feels wrong. Like I'm not in the position allowed to do that. 

The truth is: grief gets easier and lighter with time. Lots and lots of time. The truth is also: that there is still a lot of unresolved and ignored and locked up grief that I'm probably subconsciously avoiding, and I fear I'm starting to see te signs of that being the case cause the lights shine brighter and brighter and sunglasses are not enough to block them out anymore.

It scares me to think how different my life would have been if you didn't have to leave, I'm pretty sure I would have been a very different person.

(brief aan liefste mama)

Mijn moeder die de laatste jaren in elke vezel van mijn lichaam is gekropen, omdat de zorg en de bezorgdheid in mijn gedachten de bovenhand dreigden ter nemen op de gelukkige en onbezorgde, vaak té vanzelfsprekend genomen jaren. De kunst is nu om de vele mooie momenten opnieuw in herinnering te halen en over het verdriet heen te stappen.

Ze stierf op Kerstdag, symbool bij uitstek van het moederschap. In rust en in stilte, zonder pijn. 

Gelukkig maar. Zonder grote uitgesproken woorden. Maar we waren er alle drie. Hopelijk heb je het gevoeld moe.

Geen enkele kerst zal nog hetzelfde zijn.

(uit: brief aan mijn moeder)

Een laatste roos van het enige boeket bloemen die ik van je kreeg, staat als een eeuwige soldaat in de living te pronken. We hebben niet veel tijd gehad samen en ook het taalverschil vormde soms een barrière, maar een warme omhelzing was voldoende om elkaar te snappen.

(uit: brief aan liefste Wolf)

Ik ben blij om te horen dat je afscheid hebt kunnen nemen van je gezin, bluskinderen en plus-kleinkinderen!

Wolf en Aiko zullen daar hun leven lang mooie herinneringen aan hebben en er met hun ouders Hanneke en Pieter-Jan vaak over praten.

(uit: brief aan lieve Wilfried)

Wat je hebt nagelaten is zo groots. Ook al hebben je zussen je in lengte al lang voorbij gestoken, jij blijft altijd hun Grote Broer.

Ik ben zo trots op jou.

(uit: brief aan lieve Ferre, lieve zoon)

Het doet zoveel pijn om zonder jou te moeten leven. Ik hoop dat je weet hoeveel ik van je hield en altijd zal houden. 

Het was hard ik had het moeilijk aar toch wist ik dat het goed zou komen omdat jij er was.

Soms vraag ik me af of we het anders hadden moeten doen. Of we dat einde bespreekbaar hadden moeten maken. Misschien had ik expliciet afscheid van jou moeten nemen. Moeten zeggen hoeveel ik van je hield en hoe erg ik je zou missen.

Maar ik hoop dat je dat wel wist en voelde.

Liefste papa, je ziet: we doen ons best om de draad terug op te pikken maar het zal nooit meer hetzelfde zijn zonder jou. 

(uit: brief aan allerliefste papa)

Ik geloof dat jij zou zeggen: je t'aime, je t'aime, je t'aime, 3 x fois. Zo wou jij het, zo plots dood gaan, ik vond dit wel heel plots, we hadden nog zo'n goed gesprek gehad die middag...
was zo onverwachts, je zei zo vaak: ma mort sera simple, un jour j'oublierai de vivre!

... dit heb ik je nog te zeggen: Ik hou van jou en zal altijd van je blijven houden. Je zal altijd in mijn hart blijven, je mag gaan nu, ik laat je los. Dank voor ons leven samen.

(uit: brief aan lieve, liefste Roland)

Ik weet dat het verdriet mij zal blijven vergezellen, maar ik kan er toch voor kiezen om het licht, de adem, de warmte, de kracht en de hoop te omarmen die in elk moment schuilgaan.

Ik sta mezelf toe nog te leven met alles wat achter mij ligt en alles wat nog ontdekt wil worden.

Ik draag deze woorden aan mijn broer op en bedank hem voor al de ongelofelijke momenten die we samen hebben kunnen doorbrengen.

(uit: brief aan mijn broer)

Je had me vast bij mijn eerste inademing, mijn eerste zucht, mijn eerste woordjes en eerste stapjes. Ik mocht je vasthouden bij je laatste oogopslag, glimlach, bedanking, handdruk en laatste inademing.

Het overgrote deel van je leven, cijferde je jezelf weg om de 'ander' te laten 'zijn'.

Voor mij ben jij verbonden met het beeld van bladerdeeg. Gelaagd, luchtig en een heerlijke basis. Gemaakt van slechts drie ingrediënten: bloem, boter en water. Daarbij 3 belangrijke toevoegingen: wat zout, warmte en heel veel lucht. En... tijd.

(uit: brief aan Make)

Ik zou je nog zoveel willen vertellen.
Over voor het eerst mama worden, over de weg zoeken daarin... over begrijpen, je (over)bezorgdheid vroeger over ons. Ik begrijp het nu, mama. Ik voel het ook.

Over het gemis. Het grote gemis.
Over zoveel.

Voor altijd mijn nummer 1.

(uit: brief aan lieve mama)

Hopelijk hebben jullie beiden niet afgezien. Ik wil dit even neerschrijven om het los te laten, het is het einde van het jaar en ergens wil ik al het minst leuke en het negatieve opruimen, woorden loslaten en dit afronden. Een beetje mijn hoofd legen en mijn hart ordenen.

(uit: brief aan lieve mama en papa)

Soms lijkt het of ik je nog steeds kan zien lachen, alsof je er gewoon bent, ergens in het huis, soms droom ik over jou en blijft die droom de hele dag aan me plakken.

Je toonde me wat het betekent om echt te leven, niet te wachten, maar alles uit het moment te halen.

En dat besef neem ik met me mee. 

Weet dat ik je altijd bij me draag, in alles wat ik doe, in de keuzes die ik maak.

(uit: brief aan liefste Linde, liefste zus)

De gedeelde momenten aan zee, zovéél herinneringen. Door jou is De Panne mijn thuis, trekt de zee mij steeds weer opnieuw . Daar vind ik jou.

Och wat zou je trots zijn, je kleindochter met een eigen boek. Het doet zoveel pijn dat je dit niet kan meemaken.

Je hebt zoveel achtergelaten... 

Hou je mijn hand vast?

(uit: brief aan liefste oma)

Broer, waar ben jij?

(uit: brief aan broer)

Er is zoveel veranderd. We missen je zo hard. Het is zo zwaar. Ik hoop dat u trots op me zou zijn.

(uit: brief aan papa)

Ma, mijn 2 jongens kennen u alleen van foto's en verhalen. Je zou trots zijn op je 2 kleinzonen en 4 achterkleinkinderen.

Pa, op uw begrafenis heb ik 'You're the first, my last, my everything' gespeeld. Nu nog is dit mijn lijflied en dans ik er met mijn partner op.

(uit: brief aan ma en pa)

Mijn ouders wilden mij een betere toekomst geven, maar misschien had je een langer leven als wij niet weg waren gegaan. Het spijt me dat ik niet op je begrafenis kon zijn.

Je beloofde dat wij samen gingen dansen op mijn trouwfeest, maar je bent er niet meer. Ik zal toch nog maar een vrij plekje houden. 

(uit: brief aan lieve bompa)

Ik wil weer liefde voelen in deze periode. Ik wil weer jouw liefde voelen. En ik wil mezelf liefdevol kunnen voelen zijn. Ik denk dat het soms gewoon wat te veel voelt en ik bang ben, bang gekwetst te worden.

Wil je met je warmte mijn hoofd, mijn hart en mijn dromen bezoeken? Wil je mij laten voelen dat ik nog steeds jouw kind ben en nog altijd veel dingen van jou heb?

(uit: brief aan lieve mama)

Groeien doe je niet alleen en dat heb ik niet alleen gedaan, mede dankzij jou ben ik nu wie ik ben.

(uit: brief aan Katrien)

Mijn antieke papa maar met een gouden randje. 

Wat is er mis met me? 

Is dat liefde wat ik te kort kom? 

Je weet evengoed dat ik de laatste tijd wat ontspoort ben geweest. 

Het mooie van fysiek naar de kerk te gaan met een doel doet me goed. 

(uit: brief aan mijn allerliefste papsie) 

... eens op je rugje wrijven of in je haar strelen ... 

Ik voelde me gezegend, jij was en bent mijn alles nog steeds. 

... dat je er nu niet meer bent breekt me en verteert me. 

... je gaf me je lach en ik kreeg alle kracht. 

Ik ga je pakken he, zei je. 

(uit: brief aan mijn allerliefste Sander) 

Lieve papa,

... het was zwaar maar niets was mij te veel, het was alsof ik de liefde kon vastnemen. 

Je zong altijd het liedje "ik blijf bij jou zolang ik leef" en voegde eraan toe "en daarna blijf ik nog bij jou".

Lieve mama, 

Ik gaf al mijn liefde aan jou na de dood van papa en jij genoot ervan ... 

Lieve ouders,

mijn gezondheid pruttelt tegen...

tranen verpesten mijn ogen...

"Wij zijn gezworen humanen, wij zullen elkaar nooit verlaten!"

(uit: brief aan lieve papa, lieve mama, lieve ouders) 

... uw woord deed ertoe. 

Jij luisterde ook vooraleer je iets zei. 

Jouw glimlach betekende dat je het verstaan had. 

En dat schenkt mij troost. 

... ik beloof dat ik met elk glas wijn dat ik drink 'santé' zal doen met jou. 

(uit: brief aan papakke)

Je kwam er, met de enorme wilskracht die je had, bovenop en jij werd de steun en toeverlaat van veel, heel veel mensen.

Moeke, ik had zo graag nog de belangrijkste gebeurtenissen uit mijn leven met je gedeeld.

Jij was altijd de lijm die ons gezin samenhield.

Ik mis ons dagelijkse babbeltje, soms maar vijf minuten, maar wij hadden niet veel woorden nodig om elkaar te verstaan.

Ik mis jou. Meer dan ooit.

(uit: brief aan lieve mam, lieve moeke)

Er zijn zo van die dagen dat je afwezigheid me onverwachts besluipt. Wat voor altijd pijn zal doen, is hoe onverdiend jij afscheid van het leven hebt moeten nemen. 

Bij ons vond je een warm welkom in je latere leven, zoals wij dat vonden bij jou vroeger.

(uit: brief aan lieve meter)

Konden we maar nog eens één dagje samen zijn met de kindjes erbij.

(uit: brief aan Bompa Bos)

Kerst was moeilijk zonder jou en Quincy.

Wees lief voor Quincy en zorg goed voor haar en jezelf.

(uit: brief aan liefste papa)

 

I had a cardiactomy

now there's nothing left of me.

Nightmares terrorise my mind, only pain is left behind.

The joy and love have gone with you.

I don't know exactly where to.

Binnenkort is het 1 jaar geleden dat je in mijn armen stierf.

(uit: brief aan liefste Snoopy)

Vandaag nemen we afscheid van jou.

We hebben 44 jaar lief en leed gedeeld en eerlijk gezegd meer leed dan lief.

En hoe erg alles ook was - we hebben telkens onze rug gerecht en zijn overeind gekrabbeld.

Het worden moeilijke tijden. De stilte die er thuis al was wordt nu wel heel oorverdovend.

Alles lijkt zo zinloos nu op dit moment.

Ik vind het raar dat ik nu in de verleden tijd over je zal spreken. Opnieuw moet ik mijn rug rechten en doorgaan, hoe moeilijk ook...

We vergeten je niet.

(uit: brief aan Alain)

Tachtig is prachtig, zei je heel vaak. En jawel, op jouw 80e muisde je er mooi tussenuit.

Opa, je was de lijm in onze familie. Oma heb ik daarna nooit meer gezien.
Maar lieve opa, jij die altijd oprecht geïnteresseerd was, altijd trots was, altijd op het balkon op 6 hoog in de flat stiekem stond te huilen toen wij naar huis gingen, wat houd ik toch veel van jou. 

(uit: brief aan lieve opa)

Er is iemand die ik mis.

Het is een versie van mijzelf. De vrouw die ademde zonder angst en liefhad zonder terug te schrikken.
Ze staat ergens in zacht licht, geduldig wachtend tot ik haar weer durf vastnemen.

Ik mis haar kracht, de kracht die voort kwam uit zachtheid.

Diep vanbinnen weet ik dat ik gewoon bén. 

Misschien is dit schrijven het begin. Een rouwmoment voor mijzelf, voor alles wat ik loslaat en weer thuis te komen in mijn hart.

De vrouw die ik ooit was, ben en word.

(uit: brief aan mezelf)

Je blijft voorgoed 27.

Zoveel verdriet in dit leven zonder jou, jongen.

Ik mis je elk uur van de dag, schreef een boek over je, wilde je laten verder leven in vele hoofden.

Alsof je dood niet het aller-allerergste is dat er bestaat ben je ook nooit gevonden.

Onze levens voorgoed veranderd.

(uit: brief aan lieve, beste, zoon Jelle)

... aurait - il été souhaitable cependant de forcer ton désire de vivre?

L'hombre de notre mère exigente s'est quelque peu dissipée, mais il m'aura aussi fallu beaucoup de temps pour m'autoriser à ne pas me sortir responsable d'elle, à me lancer dans ma vie.

De l'art à la consolotion... La musique a représenté un voile de tendresse sur la rudesse de ton quotidien.

(brief aan Carine)

Het is 25 februari, je verjaardag en dat wil ik 'niet' vieren. Ik wil je kunnen aanraken, kussen, knuffelen en vertellen hoeveel ik van je hou!

Hoeveel ik je mis, hoe graag ik bij jou was, het is zo pijnlijk je verjaardag te moeten vieren zonder jou Lisa.

Je wou niet sterven!

Je zag de schoonheid!

(uit: brief aan lieve Lisa, lieve dochter)

Ik mis je pepee.

Hoe gaat het met jou?

Dikke zoen.

(uit: brief aan pepee)

Het is lang geleden dat ik jou heb gezien.

Nu jaren zijn gepasseerd, zijn er dingen die veranderd zijn en dat weet jij niet. 

Tot de volgende keer.

(uit: brief aan papa)

Ik kon je niet meer zeggen hoe graag ik je zag. Ik kan je niet meer knuffelen, een laatste warme keer.

Wat zou ik graag oversteken om terug samen te zijn.

Ik koester alles in ons huis, dat jij met zoveel liefde bouwde, alles is er zo vertrouwd, alles is nog zoveel 'jou'.

(uit: brief aan liefste)

Hier, onder de wolken, wordt er nog heel vaak aan je gedacht!

Omdat ik een hele zware en beproevende tijd tegemoet ben gegaan en je daarin steeds mijn houvast was, wil ik je daarom heel warm bedanken met deze brief.

Als afscheid met een knuffel wil ik je nog zeggen dat we ook in de afstand met ons harten verbonden blijven...
(uit: brief aan allerliefste Momi)

Onze afstand was ver...
Zelfs je papa heeft je maar 3x mogen zien.
Bommie denkt nog dikwijls aan hoe het zou zijn met 2 kleindochters op stap.
Ik mis je. Zou jij ook een beetje bang zijn van de Sint?

(uit: brief aan mijn lieve schat Lea)

Pieter, Daan en ik zijn van plan om nog eens naar uw ouders te gaan, om dat thuisgevoel dat we bij u hadden terug op te zoeken.

Maar ik wat ik vooral in mijn hoofd haal is Manotivisme: het doorzetten in moeilijke tijden en zoveel mogelijk positief te blijven.

(uit: brief aan Mano)

Jullie worden gemist!

(uit: brief aan jullie)

Ik schrijf je deze brief om je te zeggen en uit te leggen: ik heb veel fouten gemaakt.

Ik zou het willen uitroepen.
Ik wil boeten!!!

Moeke ik zie u graag, dat weet je toch?

Ik mis je elke dag een héél stuk meer.

(uit: brief aan Moederlief)

Ik voel vooral dankbaarheid.

Een warm nest waarin ik heb mogen opgroeien tot de vrouw die ik nu ben.

I have a dad who watches over me.

(uit: brief aan papa)

Ik mis je!

Ik moet op zoek naar een nieuwe wereld waarin jij er niet meer bent.

Onze vriendschap was de laatste jaren zo gegroeid en we voelden beiden dat het alleen maar sterker werd.

Anthony mist je! Ik had gehoopt er meer voor hem te kunnen zijn, of meer voor hem te kunnen doen, want hij is gebroken.

Hij ziet jou doodgraag, dat zal nooit veranderen. 

Ik zou graag ons tweede zoontje aan jou voorstellen. Ik probeer met volle teugen te genieten omdat de tijd veel te snel gaat.

De marathon ga ik lopen. Speciaal voor jou!

En als ik jou ermee zou kunnen terug halen zou ik hem 100 keer na elkaar lopen!

(uit: brief aan lieve Sofie)

Al meer dan 9 jaren missen we je. Hoewel het al een hele tijd is, wordt het gemis niet minder en heb ik nog altijd veel verdriet. Natuurlijk leven we voort, jij zou dat ook gewild hebben.

Je vond doodgaan niet erg zei je eens, je hebt er waarschijnlijk ook niet veel van meegekregen. Het verdriet is voor ons.

Ik hou van je.

(uit: brief aan lieve Sam)

Je was het licht in mijn wereld die nu plots gitzwart geworden is toen jouw licht uitdoofde.

Ik weet niet wat te beginnen zonder jou. Ik loop verloren in de leegte. Ik weet met mezelf geen blijf. Ik mis alles wat van jou die prachtige, warme, lieve vrouw maakte waar ik zo graag bij was. Ik hoop dat je rust gevonden hebt, dat je over mij waakt, dat je op een manier toch kan laten voelen dat je er ergens nog bent wanneer ik me alleen voel.

Ik hoop dat ook ik terug rust kan vinden, weer zin krijg in het leven, ook al is dat zonder jou, in gedachten en herinneringen zal je er altijd bij zijn. 

(uit: lieve, lieve Martha)

Ik ben niet 'iemand' verloren. Eerder: ik heb mezelf misschien gevonden. Stukje per stukje, in het donker, op de tast. Een liefdeloos leven, al heb ik liefde gekend. Een leven zonder bestaansrecht, al ben ik liefgehad.

Wanneer het misliep is niet aan te duiden op een tijdslijn. Een schim van de oh zo vrolijke vrouw die ik was. 

En telkens zie ik een mini lichtpuntje. Er is nog een hartslag, een zacht geklop dat bedoelt: Ik wil leven! Alleen ànders.

(uit: brief aan mezelf)

Het is volgende maand 10 jaar geleden. Opeens begon je te twijfelen aan alles. Je zonderde je af van iedereen.
Veel onbegrip en verdriet. Hij wou naar zijn mama die overleden was.

(uit: brief aan Paul)

Mijn lieve jongen, van de ene op de andere dag was je er niet meer. Voor altijd uit ons leven. 

Er is nu een leven voor en na.

Het leven gaat verder 'zonder jou'... Ik zie nog altijd jouw gezicht, ik hoor nog steeds jouw stem. Herinneringen zijn en blijven pijnlijk. En heel, heel veel vragen waar we nooit een antwoord op zullen krijgen.

Af en toe droom ik eens van jou. Je mag wel eens wat meer in mijn dromen voorbijkomen.

Ik mis je zo...

(uit: brief aan lieve Wim)

De voorbije 2 jaar heb ik het proberen te begrijpen, heb ik de pijn in je dagboeken gelezen.

Ik wilde dat jij kon zien en voelen wat ik zie als ik naar jou keek. Ik hoop dat ik je nooit het gevoel heb gegeven dat je anders moest zijn dan je was, voor mij hoefde jen niet 'perfect' te zijn. Je deed zo je best, en zelfs dat hoefde je niet te doen. Je 'zijn' was meer dan voldoende. 

Een leegte, een gemis, een groot verdriet heb je achtergelaten.
(uit: brief aan lieve broer)

Ik heb gevaren als een moedige matroos. Er waren woelige getijden. De zee tem je niet. Dat weten wij. Zij draait en keer, zo hebt gij mij dat geleerd. We zeilen met de wind van vandaag. 
Ik werd wrakhout, los en rottend in de zilte zon. Het werd mij bijna fataal. Ik ben niet gemaakt voor golvende dagen, storm en schaarse vuurtorenvondsten. Ik heb zo ver gereisd om u te vinden.
The only way out is in.

(uit: brief aan mijn vader)

Alles heeft een andere kleur gekregen rondom mij sinds jij er niet meer bent. Je gezin, je kinderen, je hart klopt daar niet meer. We vallen uit elkaar. Al jaren geen gesprek meer. 
(uit: brief aan moetje)

We missen jou, als de zee die jij zei nooit te missen.

(uit: brief aan liefste paps)

Vieleicht habt ihr euch ja wieder getroffen en vertragt euch jetzt... 
Also, mein leben. Es ist ziemlich schön. Wenn ich es schaffe, nicht au den Weltuntergang zu denken bin ich... man könnte sagen glücklich. 

(uit: brief aan liebe oma's)